Współczesne biura przechodzą gruntowną transformację. Odeszły już czasy sterylnych, identycznych boksów, a na ich miejsce wkraczają przestrzenie elastyczne, kreatywne i przede wszystkim – dostępne dla każdego.
Architektura uniwersalna, zwana również projektowaniem dla wszystkich (ang. Universal Design), staje się kluczowym elementem w tworzeniu miejsc pracy, które nie tylko spełniają wymogi prawne i dyrektywy europejskie, ale także wpisują się w ideę zrównoważonego rozwoju (ESG) oraz politykę niewykluczania.
Architektura uniwersalna to koncepcja projektowania przestrzeni tak, aby były one użyteczne dla jak najszerszego grona odbiorców, niezależnie od ich wieku, sprawności fizycznej czy intelektualnej. Nie chodzi tu jedynie o dostosowanie istniejących rozwiązań do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, ale o tworzenie ich w taki sposób od samego początku.
Unia Europejska od lat podejmuje działania na rzecz zwiększenia dostępności przestrzeni publicznych i budynków dla osób z niepełnosprawnościami. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (European Accessibility Act) stanowi kluczowy krok w tym kierunku. Nakłada ona na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia dostępności szerokiego spektrum produktów i usług, w tym budynków użyteczności publicznej. W kontekście biur, dyrektywa ta oznacza konieczność projektowania przestrzeni, które będą uwzględniały potrzeby osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, np. ruchową, wzrokową czy słuchową. Obejmuje to m.in. dostosowanie wejść, korytarzy, toalet, wind, a także systemów informacji wizualnej i dźwiękowej.
Koncepcja ESG (Environmental, Social, and Governance) zyskuje na znaczeniu w świecie biznesu. Firmy coraz częściej zdają sobie sprawę, że zrównoważony rozwój to nie tylko kwestia odpowiedzialności społecznej, ale także kluczowy element strategii biznesowej. Architektura uniwersalna wpisuje się w literę „S” w ESG, czyli aspekty społeczne. Tworzenie dostępnych i inkluzywnych przestrzeni biurowych to wyraz troski o pracowników i ich różnorodność. Firmy, które inwestują w architekturę uniwersalną, budują pozytywny wizerunek pracodawcy odpowiedzialnego społecznie, co może przyciągać i zatrzymywać talenty. Ponadto, dostępność przestrzeni biurowej dla osób z niepełnosprawnościami to krok w kierunku realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ, takich jak cel 8 (wzrost gospodarczy i godna praca) oraz cel 10 (mniejsze nierówności).
Ergonomia, czyli nauka o dostosowaniu pracy do możliwości psychofizycznych człowieka, jest nieodłącznym elementem architektury uniwersalnej. Projektowanie ergonomicznych przestrzeni biurowych to nie tylko kwestia wygody, ale także zdrowia i efektywności pracowników. W kontekście architektury uniwersalnej, ergonomia nabiera szczególnego znaczenia. Należy uwzględnić potrzeby osób o różnej budowie ciała, wzroście, sile fizycznej czy sprawności manualnej. Oznacza to m.in. regulowane biurka i krzesła, odpowiednie oświetlenie, dostępność narzędzi i materiałów, a także minimalizowanie hałasu i innych czynników stresogennych.
Polityka niewykluczania, inaczej włączania (ang. inclusion) to podejście, które zakłada, że każdy człowiek, niezależnie od swoich różnic, ma prawo do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Architektura uniwersalna jest jednym z narzędzi realizacji tej polityki w przestrzeni biurowej. Tworzenie dostępnych i inkluzywnych biur to nie tylko kwestia dostosowania fizycznej przestrzeni, ale także budowania kultury organizacyjnej, która promuje różnorodność i szacunek dla każdego pracownika. Oznacza to m.in. szkolenia dla pracowników z zakresu różnorodności i inkluzywności, tworzenie grup wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, a także otwartą komunikację i feedback.
Projekt powinien być użyteczny i dostępny dla osób o różnorodnych zdolnościach
Projekt powinien uwzględniać szeroki zakres preferencji i umiejętności indywidualnych
Użytkowanie powinno być łatwe do zrozumienia, niezależnie od doświadczenia, wiedzy, umiejętności językowych czy aktualnego poziomu koncentracji użytkownika
Projekt powinien skutecznie komunikować niezbędne informacje dla użytkownika, niezależnie od warunków otoczenia i zdolności sensorycznych użytkownika
Projekt powinien minimalizować zagrożenia i negatywne konsekwencje przypadkowych lub niezamierzonych działań
Projekt powinien być używany efektywnie i komfortowo, przy minimalnym wysiłku fizycznym
Odpowiednie rozmiary i przestrzeń powinny być zapewnione dla podejścia, zasięgu, manipulacji i użytkowania, niezależnie od rozmiaru ciała, postawy czy mobilności użytkownika.
Umożliwiają swobodne poruszanie się osobom na wózkach, a także osobom niosącym większe przedmioty
Zapewniają dostęp do różnych poziomów budynku dla osób z ograniczoną mobilnością
Ułatwiają orientację osobom niewidomym i słabowidzącym
Uzupełniają informacje wizualne i są pomocne dla osób niesłyszących
Pozwalają na dostosowanie stanowiska pracy do indywidualnych potrzeb
Umożliwiają odpoczynek i regenerację sił w ciągu dnia pracy
Minimalizuje hałas i poprawia komfort pracy
Umożliwia dostosowanie oświetlenia do różnych zadań i preferencji
Nie musisz wiedzieć wszystkiego – my poprowadzimy Cię przez proces projektowy
i znajdziemy rozwiązanie dla Twoich potrzeb.
Zobacz jak projektujemy!